Ultrazvuk srca - EHO srca
Ukoliko znate ili sumnjate da imate problema sa srcem, imate faktore rizika, brzo se zamarate, imate bolove u grudima i slične tegobe, kardiolog će predložiti da uradite eho srca.
Ehokardiografija (EHO srca, ultrazvuk srca) spada u grupu tzv. neinvanzivnih metoda – potpuno je bezbolna, pre pregleda nije potrebna posebna priprema, nema štetnih dejstava i može se primenjivati u najranijoj životnoj dobi.
Ultrazvuk srca je jednostavan i bezbolan pregled koji se u Puls kardiološkom centru radi bez čekanja, na savremenim aparatima, pod budnim okom kardiologa.
Ehokardiografija je postala rutinska procedura kojom se vrši dijagnostika i praćenje pacijenata koji imaju srčana oboljenja. Takođe je jedna od načešće koriščenih dijagnostičkih procedura u kardiologiji. Ovom metodom se može dobiti veliki broj informacija uključujući veličinu i oblik srca, lokalzaciju i veličinu oštećenja srčanog tkiva, izgled srčanih valvula (zalistaka).
Eho srca ili ehokardiogram je sonogram srca. Ehokardiografija koristi standarni dvodimenzionalni, trodimenzionalni i Doppler ultrazvuk, da stvori slike srca.
Zašto se radi ultrazvuk – eho srca?
Lekar može zahtevati ehokardiogram:
- kada želi da ustanovi da li postoji problem na valvulama ili u nekoj od šupljina srca
- kada želi da ustanovi da li su simptomi kao što su nedostatak vazduha ili bol u grudima posledica oštečenja srčanog tkiva.
- kada sumnja na neku kongenitalnu (urođenu) anomaliju srca
Postoji više tipova ehokardiografije kao što su
- Transtorakalni eho srca
- Transezofagealna ehokardiografija
- Doppler ehokardiogram
- Stres ehokardiogram
Pomoću ehokardiograma se mogu takođe odrediti i izračunati fiziološke karakteristike srca kao što su minutni volumen (volumen krvi koji srce ispumpa tokom jednog minuta, i zavisi od srčane frekvence kao i volumena krvi koji se ispumpa pri jednoj konrakciji), ejekciona frakcija (količina krvi koja se ispumpa iz srčane šupljine prilikom jedne kontrakcije), dijastolna funkcija (koliko se dobro opušta zid srčanog mišića).
Tipovi ehokardiografije
Transtorakalna ehokardiografija
Standardna ehokardiografija , je takođe poznata kao transtorakalna ehokardiografija, ili srčani ultrazvuk (eho). U ovom slučaju se ultrazvučni transdjuser (sonda) postavlja na prednji torakalni zid pacijenta, kroz koji prolaze ultrazvučni talasi i na taj način se dobijaju slike. Ovo je neinvazivna, visoko pouzdana, brza i jeftina metoda za brz pregled stanja srca.
Ukoliko pluća ili rebra blokiraju „pogled“ pacijetu se venskim putem daje mala količina pojačavajućeg agensa (kotrast). Pojačavajući agens , je generalno bezbedan i dobro se podnosi i daje se sa ciljem da se srčane strukture bolje vizualizuju na monitoru.
Ovi agensi (kontrasti) su načinjeni od mikrobalončića sa jezgrom ispunjenim gasom i ljuskom sačinjenom od proteina. Ovakva struktura omogućava kontrastu da cirkuliše u kardiovaskularnom sistemu i da vraća ultrazvučne talase stvarajući visokoreflektivne slike.
Transezofagealna ehokardiografija
Ovo je alternativan način na koji se može izvesti ehokardiografija. Za izvođenje ove metode se koristi specijalna sonda koja sadrzi ultrazvučni transdjuser na svom vrhu. Ova sonda se uvodi u jednjak pacijenta.
Transezofagealni eho srca omogućava stvaranje slika direktno iza srca. Ovaj metod se koristi kada nije moguće vizualizovati srce transtorakalnim snimanjem dovoljno dobro za preciznu procenu stanja. Tokom ove procedure pacijent je sediran jer je pregled neprijatan.
Doppler ehokardiogram
Ultrazvučni talasi menjaju svoj nagib kada se odbijaju od ćelija krvi koje se kreću korz srce i krvne sudove. Ove promene (Dopplerovi signali) mogu pomoći lekaru da meri brzinu i smer kretanja krvi u srcu.
Doppler tehnike se mogu koristiti i kod Transtorakalne i Transezofagealne ehokardiografije. Kretanje krvi na monitoru je obojeno crvenom i plavom bojom koje pomažu u tačnom određivanju problema.
Stres ehokardiogram
Stres ehokardiogram poznatiji kao stres eho, koristi ultrazvučne talase za stvaranje slike pokreta srčanog zida u odgovoru na stres. Prvo se beleže slike „u miru“ da se ustanovi osnovni pravac kretanja pacijentovog srčanog zida srca.
Pacijent zatim hoda na pokretnoj traci ili radi neku drugi način vežbanja, ili ukoliko pacijent ne može da se kreće daju se lekovi koji će ubrzati srčani ritam do ciljnog srčanog ritma, ili 85% od godinama predviđenog maksimuma (220 – broj godina pacijenta).
Nakon toga slike srca pacijenta se prave „u stresu“ da bi se procenilo kretanje srčanog zida na vrhuncu srčanog rada. Stres eho snima srčani zid, tokom ovog snimanja se ne stvaraju slike koronarnih arterija direktno. Ishemije tkiva srca jednom ili više koronarnih arterija može dovesti do abnormalnosti u kontraktilnosti srčanog zida, što indikuje bolesti koronarnih arterija.
Zlatni standard u testiranju koronarnih arterija je stvaranje slike koronarnih arterija da bi se moglo direktno videti mesto suženja ili okluzije. Stres eho nije invazivna procedura.
Trodimenzionalna (3D) ehokardiografija
Trodimenzionalna (3D) ehokardiografija, poznata kao i 4D kardiografija (kada se slika pomera) je sada moguća upotrebom posebnih sondi i sistema za obradu dobijenih podataka. Ovo omogućava detaljnu anatomsku evaluaciju kardiološke patologije, posebno valvularnih defekata i kardiomiopatija.
Sposobnost da se napravi presek srca u različitim ravnima i mogućnost rekonstrukcije trodimenzionalne slike anatomskih struktura, čine ovu tehniku jedinstvenom u razumevanju različitih patoloških procesa srca. Trodimenzionalne ehokardiografije u realnom vremenu se može koristi prilikom endomiokardijalne biopsije desne komore, ili drugih intraoperativnih procedura.
Cena ultrazvučnog pregleda srca
Najčešća pitanja u vezi ultrazvuka srca
Da li EHO srca može da zameni EKG?
Ne, EHO srca i EKG nisu isti pregledi. EKG beleži srčani ritam, dok EHO srca prikazuje građu srca, rad srčanog mišića, komore, zaliske i protok krvi. Često se rade zajedno, jer daju različite informacije.
Kako se izvodi EHO srca?
Transtorakalni eho
Od pacijenta se zahteva da skine odeću od pojasa na gore i da legne na sto za pregled ili krevet.
Lekar će aplikovati gel na sondu i nakon toga će sondom raširiti gel po zidu grudnog koša, tokom pregleda se može čuti „vuuuš“ zvuk, koji predstavlja ultrazvučni snimak krvi koja prolazi korz srce.
Od pacijenta se može zahtevati da diše na poseban način ili da se okrene na levi bok.
Transezofagealni eho
Pacijentima se uglavnom anestezira grlo gelom ili sprejem koji sadrži anestetik (opciono). Pacijentu se daju sedativi koji mi pomažu da se opusti. Tuba sa sondom se uvodi u ezofagus pacijentai pozicionira kako bi se dobile željene slike.
Ovi pregledi uglavnom traju kraće od sat vremena. Ukoliko je potrebno uraditi transezofagealni ehokardiogram, pacijent može biti zadržan neko vreme nakon pregleda.
Da li postoje rizici kod ultrazvuka srca?
Prilikom standardne transtorakalne ehokardiografije srca ne postoje realni rizici od samog pregleda. Nekim pacijentima pregled može biti neprijatan zbog primene gela koji se koristi tokom pregleda, ili pritiska sonde kojom se vrši pregled (pritisak je neophodan za dobru vizualizaciju).
Prilikom transezofagealne ehokardiografije može se javiti bol u grlu par sati nakon izvršene procedure. Prilikom procedure se prati nivo kiseonika u krvi pacijenta zbog mogućih problema koji mogu nastati prilikom sedacije pacijenta.
Tokom stres eho testa vežbanje ili lekovi koji se primenjuju, ne ehokardiografija sama po sebi, mogu ugroziti pacijenta izazivajući iregularni srčani ritam. Ozbiljne komplikacije, kao što je srčani udar, su veoma retke.
Šta mogu pokazati rezultati EHO srca?
Normalni nalazi pokazuju zdravo srce i uredan protok krvi. Abnormalnosti, poput zadebljalih zalistaka, oštećenog mišića ili smanjenog protoka krvi, zahtevaju dalju dijagnostiku ili lečenje.
U slučaju patološkog nalaza, u Puls Kardiološkom Centru moguće je bez odlaganja nastaviti sa dodatnom dijagnostikom, uključujući CT koronarografiju i test fizičkog opterećenja, kao i sa invazivnim procedurama poput klasične koronarografije, ukoliko postoji indikacija.
Da li sportisti treba da rade EHO srca?
Da, EHO srca može biti koristan kod sportista, posebno pre intenzivnih treninga, takmičenja ili povratka sportu nakon pauze. Pregled se posebno preporučuje ako postoje preskakanje srca, zamaranje, bol u grudima, nesvestica ili porodična istorija srčanih bolesti.
Kako se pripremiti za ehokardiografiju?
Posebna priprema nije potrebna. Ehokardiografija je bezbolna i neinvazivna metoda koja se može obaviti bez prethodnih ograničenja u ishrani ili aktivnosti. Dovoljno je da na pregled dođete u udobnoj odeći.
Koji simptomi mogu ukazivati na oboljenje srčanih zalistaka?
Simptomi oboljenja srčanih zalistaka mogu biti zamaranje, lupanje ili preskakanje srca, nesvestice, omaglice, bol u grudnom košu, otežano disanje, gušenje, uvećanje jetre, prisustvo tečnosti u trbušnoj duplji i oticanje nogu. Kod sumnje na oboljenje zalistaka mogu se preporučiti pregled kardiologa sa EKG-om, ultrazvuk srca, 24h Holter EKG-a, test opterećenjem i kateterizacija srca.
Koji su simptomi zbog kojih je neophodan ultrazvuk srca?
Ultrazvuk srca preporučuje se ako osećate bolove ili pritisak u grudima, vrtoglavice ili nesvestice, ubrzan ili nepravilan rad srca, kao i ako imate povišen krvni pritisak ili šećer u krvi. Pregled je koristan i kod osoba sa porodičnom istorijom srčanih bolesti, kao i kod onih koji se prošli neki vid COVID-19 sa mogućim kardiološkim posledicama. Ehokardiografija se preporučuje i kao preventivni pregled kod sportista pre intenzivnog fizičkog napora.
Koji pregledi se preporučuju kod sumnje na srčanu slabost?
Srčana slabost ili insuficijencija srca nastaje kada srčani mišić ne može da pumpa krv kroz telo kako bi trebalo. U dijagnostici mogu biti važni EKG, laboratorijske analize krvi, posebno natrijum, kalijum, kreatinin, albumin, enzimi jetre i hormoni štitne žlezde, CT srca i pluća, EHO srca, test opterećenja, MSCT koronarografija i kateterizacija srca.
Da li ultrazvuk srca može da otkrije probleme sa zaliscima?
Da. Ehokardiografija je jedna od najpouzdanijih metoda za procenu stanja srčanih zalistaka. Pregledom se može utvrditi izgled, veličina i funkcija zalistaka, kao i eventualna oštećenja ili anomalije. U slučaju patološkog nalaza, u Puls Kardiološkom Centru moguće je odmah nastaviti sa dodatnom dijagnostikom.
Koliko često treba ponavljati ultrazvuk srca?
Zavisi od zdravstvenog stanja i faktora rizika. Kardiološke preglede koji uključuju ultrazvuk srca preporučuje se početi oko 25. godine. Kod zdravih osoba bez tegoba preporučuje se kontrola svake dve do četiri godine. Svim odraslim osobama savetuje se jednom godišnje osnovni pregled srca posle 30. godine. Tačan plan uvek određuje kardiolog individualno.
Da li klinike nude pakete za ultrazvuk srca uz druge preglede?
Da Kardiološki centar Puls, nudi pakete kardioloških pregleda.
Gde mogu obaviti ultrazvuk srca u Beogradu?
Ultrazvuk srca možete obaviti u Puls Kardiološkom Centru u Beogradu bez čekanja, na savremenim aparatima visoke rezolucije. Kardiolog tumači nalaze odmah nakon pregleda. .
Kako da zakažem EHO srca u Puls kardiološkom centru?
EHO srca u Puls kardiološkom centru možete zakazati online preko stranice zakažite pregled. Ako želite da zakažete telefonom, broj na koji nas možete pozvati nalazi se na našoj kontakt stranici.